Wzmacniacz mocy zintegrowany klasa A Esoteric F-01 Silver

Zintegrowany wzmacniacz mocy, stereo - Esoteric F-01 Silver 

Esoteric F-01 to znacznie ulepszona wersja w porównaniu do poprzednich modeli z serii F.

Poprawiono zarówno funkcjonalność, jak i jakość dźwięku, wykorzystując zaawansowane technologie z flagowego przedwzmacniacza Grandioso C1X.

Posiada duży, zbalansowany przedwzmacniacz dual mono, porównywalny z oddzielnym przedwzmacniaczem.

Standardowo wyposażony jest w trzy wejścia ES-Link Analog, umożliwiające korzystanie z naszego zastrzeżonego systemu sygnału wejściowego

opartego na prądzie z cyfrowych odtwarzaczy źródłowych Esoteric serii K/N, co zapewnia wrażenia słuchowe jak z analogowej konsoli studyjnej.

Nowa seria F posiada również unikalny "Ultra Fidelity Attenuator System", a sekcja zasilania przedwzmacniacza została dodatkowo ulepszona.

Inne kluczowe cechy przedwzmacniacza to w pełni zbalansowany wzmacniacz słuchawkowy, przedwzmacniacz phonostage dual mono oraz wysokiej jakości 3-pasmowy zbalansowany kontroler tonów.

F-01 można również rozbudować do systemu wielowzmacniaczowego poprzez podłączenie wzmacniacza mocy S-05 do wyjść przedwzmacniacza ES-Link Analog.

Dla jeszcze wyższej jakości dźwięku, można podłączyć opcjonalny zewnętrzny zasilacz PS-01F przeznaczony dla przedwzmacniacza.

Wzmacniacze zintegrowane Esoteric F-01 i Esoteric F-02 wyglądają w zasadzie identycznie, jednak różnią się konfiguracją stopni wyjściowych.

F-02 to integra piękna… ale jakich wiele – w klasie AB, natomiast F-01 jest przedstawicielem gatunku najbardziej szlachetnego, w klasie A.

Esoteric PS-01F to zewnętrzny zasilacz opracowany specjalnie dla sekcji przedwzmacniacza w zintegrowanych modelach F-01 oraz F-02.

Konstrukcja bazuje na tej samej filozofii projektowej, która została zastosowana w referencyjnym przedwzmacniaczu Grandioso C1X, zapewniając jeszcze wyższą czystość, dynamikę i precyzję brzmienia.

Rola sekcji przedwzmacniacza w konstrukcji zintegrowanej

Wzmacniacz zintegrowany odpowiada za wybór źródła, regulację poziomu głośności oraz przekazanie sygnału do końcówki mocy. W modelach F-01 i F-02 sygnał z przedwzmacniacza jest następnie wzmacniany około 27 razy, dlatego jakość tej sekcji ma kluczowy wpływ na finalne brzmienie całego systemu. Nawet najmniejsze zakłócenia czy ograniczenia w zasilaniu mogą zostać spotęgowane na dalszym etapie toru audio.

Dedykowane zasilanie dla maksymalnej czystości

PS-01F został zaprojektowany wyłącznie do zasilania obwodów audio sekcji przedwzmacniacza. Oddzielenie zasilania niskosygnałowych układów od sekcji mocy, która operuje wysokimi prądami, eliminuje wzajemne interferencje i znacząco poprawia stabilność pracy. Zwiększona pojemność kondensatorów oraz całkowita separacja od głównego prostownika wzmacniacza pozwalają uzyskać wyższą rozdzielczość, lepszą mikrodynamikę i bardziej naturalną prezentację detali.

Inspiracja serią Grandioso

Filozofia zastosowana w PS-01F nawiązuje bezpośrednio do referencyjnych konstrukcji dzielonych Esoteric. Dzięki temu użytkownik modeli F-01 i F-02 może zbliżyć się do poziomu finezji oraz przejrzystości znanego z flagowego przedwzmacniacza Grandioso C1X z osobnym zasilaniem. Efektem jest bardziej swobodna scena dźwiękowa, większa głębia oraz wyraźniej zarysowane kontrasty dynamiczne.

Wykonanie

Bezkompromisowy, analogowy wzmacniacz w klasie A. Zbalansowana sekcja przedwzmacniacza z autorskim systemem regulacji głośności. Końcówki mocy na dwóch potężnych radiatorach.

Okazała konstrukcja waży ponad 30 kg, jednak podobnie jak większość sprzętu Esoterica, mimo słusznych rozmiarów, wygląda subtelnie i luksusowo.

Kto jednak nigdy wcześniej nie znał sprzętu Esoterica, przejdzie "chrzest" i może się wystraszyć.

Funkcjonalność

Zamknięta, ale kompletna w formule analogowej, wejścia RCA i XLR oraz ich firmowa odmiana ESL-A. 

Rozbudowana sekcja słuchawkowa (wyjścia w dwóch standardach, także symetryczne) z dodatkowymi regulacjami.

Znakomity przedwzmacniacz gramofonowy (MM oraz MC).

Laboratorium

Klasa A nie może brylować bardzo wysoką mocą, ale znacznie przekracza deklarowane przez producenta wartości, osiągając 2 x 45 W/8 Ω, 2 x 88 W/4 Ω. 

Poza tym doskonale – ekstremalnie niskie zniekształcenia, niski szum, szerokie pasmo, bardzo wysoki współczynnik tłumienia.

F-01 nie jest konstrukcją w pełni zbalansowaną, ale symetryczny jest cały tor przedwzmacniacza.

To skłania, aby zbadać różnice pomiędzy wejściami RCA a XLR, bowiem prawdopodobna wydaje się przewaga tych ostatnich.

Faktycznie, znacznie niższy poziom zniekształceń THD+N uzyskaliśmy w takiej konfiguracji i jej dotyczą wszystkie przedstawione poniżej wyniki pomiarów.

Intrygującą kwestią pozostaje faktyczna praca w klasie A, a pewien pogląd na tę sprawę rzucają dodatkowe pomiary poboru energii.

Po włączeniu wzmacniacza (jeszcze przed podaniem na wejście jakiegokolwiek sygnału) F-01 pobiera z sieci 232 W, a kratki wentylacyjne po obydwu stronach obudowy

(za nimi znajdują się radiatory końcówek mocy) rozgrzewają się błyskawicznie. Nawet jeżeli nie wszystkie, to zdecydowana większość watów płynie w klasie A.

Moc wyjściowa jest znacznie wyższa niż deklaracje producenta. Przy 8 Ω dostaliśmy 45 W, a przy 4 Ω – niemal dwa razy tyle, 88 W.

"Wyciskając" ostatnie waty, obserwujemy zwiększony pobór energii, co wskazuje na przechodzenie do klasy AB, ale trudno to mieć F-01 za złe.

Esoteric obiecał w klasie A odpowiednio 30 i 60 W (8 i 4 Ω) i tak prawdopodobnie jest, a to, co ponadto, to "bonus".

Cieszy też, że moc nie ulega zmianie przy równoczesnym obciążeniu obydwu kanałów (czyli sumaryczna rośnie dwukrotnie), mimo że konstrukcja nie jest typu dual mono i zasilacz ma jeden transformator.

Jeśli wierzyć informacjom producenta, zasilacz ma wciąż bardzo duży zapas, skoro jego moc wynosi 940 W, a wzmacniacz w ekstremalnej sytuacji (maksymalna moc w dwóch kanałach przy 4 Ω) pobiera 590 W.

Pochwalmy jeszcze pewien drobiazg – w trybie czuwania F-01 "ściąga" mniej niż 0,1 W.

Czułość jest niska, ale przez to "nowoczesna", wynosi 0,74 V. Jeżeli podłączymy do F-01 odtwarzacz ze standardowym napięciem na wyjściu, należy liczyć się z koniecznością mocnego odkręcania gałki głośności.

Odstęp od szumów nie jest rekordowo niski, ale wynik 88 dB jest co najmniej dobry.

Dynamika osiąga 106 dB (a więc przekracza deklarowane przez producenta 104 dB, pewnie na skutek wyższej mocy, a nie niższego szumu). 

Brzmienie

Swobodne, barwne. Subtelne wyższe rejestry; dynamiczny, sprężysty bas; naturalna, bliska średnica; dokładna przestrzeń. Neutralnie brzmiące wejście phono.

Złącza

Esoteric F-01 przyjmuje sygnał wyłącznie ze źródeł analogowych, ale jest sporo wejść. W sumie sześć liniowych, trzy pary RCA i trzy XLR, a z tymi ostatnimi wiąże się pewna ciekawostka – można je skonfigurować na dwa sposoby.

Pierwszy sposób jest kompatybilny z szeroką gamą typowych źródeł, w drugim fizyczne złącza XLR działają w oryginalnym trybie Esoterica o nazwie ESL-A, który Esoteric określa mianem prądowego. 

W konwencjonalnym połączeniu źródło (odtwarzacz, przedwzmacniacz) ma niską impedancję, a odbiornik (wzmacniacz, końcówka mocy) wysoką, stąd w układzie płynie nieznaczny prąd.

Esoteric proponuje, by sytuację odwrócić, obniżając impedancję odbiornika i stosując wysoką impedancję wyjściową; wtedy płynie znacznie wyższy prąd, a połączenie tego typu jest mniej wrażliwe na impedancję przewodów.

Wejście gramofonowe (gniazda RCA) 

Tą drogą obsłużymy wkładki MM i MC (wybór odpowiedniego trybu odbywa się z menu).

Ponieważ Esoteric ma w ofercie końcówki mocy, to podłączymy je do F-01 korzystając z wyjść niskopoziomowych – już tylko przez XLR, albo w trybie podstawowym, albo ESL-A.

Wyjścia głośnikowe są pojedyncze, zaciski porządne, chociaż bez przesadnego nadęcia i ekstrawagancji.

Ostatnimi elementami tylnego panelu są złącza sterujące RS232, wyzwalacz 12 V oraz tajemnicza zaślepka, sugerująca jakiś system opcjonalnych kart rozszerzeń, jednak w dokumentacji nie trafiłem na żadne tropy.

Obecność gniazd XLR w sekcji wejściowej oraz wyjściowej rodzi pytanie, czy konstrukcja jest zbalansowana.

Odpowiedź brzmi – częściowo. Zbalansowana jest sekcja przedwzmacniacza (wraz z zaawansowanym układem regulacji głośności), natomiast końcówki już nie.

Układ regulacji UFAS

W autorskim układzie regulacji, nazwanym UFAS (Ultra Fidelity Attenuator System), zasadniczą rolę odgrywają dwa scalone regulatory UFA-1792.

Układ ma aż 1120 niezależnych pozycji (skok co 0,1 dB), dzięki czemu płynność działania przypomina klasyczny analogowy potencjometr.

W wydzielonej komorze w tylnej części obudowy ulokowano dużą płytkę drukowaną.

Na jej górnej stronie są dwa scalaki firmy JRC; jeden z nich (NJW1119A) to układ z trzyzakresową regulacją barwy, drugi (NJU72750) jest zespolonym przełącznikiem źródeł.

Niedaleko widać jeszcze wzmacniacz operacyjny Muses 8820.

Klasa A

Wzmacniacze w klasie A znane są od dawna, ale nadal budzą emocje. Klasa A to takie skonfigurowanie stopni wzmacniających (w F-01 chodzi o końcówki mocy), aby stale płynął przez nie duży prąd spoczynkowy.

Pozwala to wyeliminować zniekształcenia przejścia przez zero, ale kosztem wysokiego poboru prądu spoczynkowego, a więc sprawności energetycznej, co prowadzi do ograniczenia maksymalnej mocy wyjściowej.

Widać to doskonale w F-01, gdzie wielka "maszyneria" nie jest w stanie przy 4 Ω oddać nawet 100 W na kanał… A przy 8 Ω – mocy jest dwa razy mniej.

Większa część pobieranej energii jest zamieniana na ciepło, ale to kosztowne i mało ekologiczne.

Czego się jednak nie robi dla pięknego brzmienia… Klasa A przez wiele lat miała monopol na najniższe zniekształcenia i dlatego nie dawała się zepchnąć do lamusa… chociaż zawsze była rozwiązaniem niszowym, tym bardziej teraz, gdy postęp w projektowaniu pozwolił również wzmacniaczom w klasie AB osiągać bardzo dobre parametry.

Mimo to ostatnie słowo wciąż należy do klasy A, chociaż ostatnie waty… płyną zwykle już po przejściu układów do klasy AB.

Podsumowanie

Konstrukcja Esoterica F-01 jest tak solidna i dokładna, że można by ją uznać za bezkompromisową i definitywnie skończoną.

Również w sekcji zasilania, która składa się z dwóch niezależnych gałęzi – dla końcówek mocy oraz przedwzmacniacza.

Transformator jest jednak jeden (pomijając obwód dla trybu czuwania), co otwiera drogę do ewentualnej poprawy.

Esoteric to wyspecjalizowana, oddelegowana do najpoważniejszych, high-endowych zadań marka, należąca do firmy Teac.

W ciągu ostatnich lat Esoteric zyskał rozgłos głównie dzięki nowoczesnym źródłom cyfrowym, tak jak niegdyś słynął z doskonałych odtwarzaczy płyt.

Jednocześnie coraz śmielej zajmuje się wzmacniaczami, a ostatnio zaprezentował nawet swój pierwszy gramofon.